Việc sử dụng giáo án điện tử trong quá trình dạy học tại Trường Đại học CSND đã được áp dụng nhiều năm nay. Nhà trường đặc biệt quan tâm vấn đề này, luôn tạo điều kiện thuận lợi để giảng viên có đầy đủ phương tiện đưa giáo án điện tử vào dạy học. Hiện nay hầu hết các phòng học tại trường ta có trang bị máy chiếu Projecter để khi dạy học giảng viên có thể trình chiếu giáo án điện tử.

Trong thời gian qua, việc dạy học bằng giáo án điện tử nhìn chung đã mang lại hiệu quả khá cao, nhiều giảng viên có các giáo án điện tử khá tốt làm cho quá trình dạy và học thực sự hấp dẫn, hiệu quả. Tuy nhiên, là người trực tiếp giảng dạy và qua trao đổi với nhiều giảng viên, sinh viên tôi thấy rằng việc sử dụng giáo án điện tử tại trường ta, bên cạnh thành công bước đầu, vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục, đó là:

Thứ nhất, tính phổ biến của việc sử dụng giáo án điện tử trong giảng dạy còn hạn chế. Nếu các buổi giảng duyệt hay giảng giỏi thì việc có giáo án điện tử là tốt thì các buổi lên lớp bình thường khác vẫn còn một số giảng viên chưa thực sự quan tâm đến vấn đề này, chưa có giáo án điện tử khi dạy học. Tại sao có thực trạng này? Vì không đủ thời gian hay vì khó thiết kế bài giảng? Dù lý do nào cũng không thể chấp nhận được. Việc làm giáo án điện tử tất nhiên là tốn nhiều thời gian nhưng đó là thời gian thuộc khâu chuẩn bị dạy học, không thể lấy lý do này biện minh cho các buổi giảng không có giáo án điện tử. Còn nếu chỉ giảng giỏi mới sử dụng giáo án điện tử còn các buổi giảng khác không cần áp dụng thì đó là biểu hiện của bệnh thành tích, xa rời quan điểm lấy người học làm trung tâm.

Thứ hai, tính thiếu phù hợp trong quá trình sử dụng giáo án điện tử . Khi có giáo án điện tử và trình chiếu trong quá trình giảng phải căn cứ vào đặc điểm bài giảng, số lượng sinh viên, thời gian trình bày... nếu không sẽ mang lại hiệu quả thấp. Bên cạnh nhiều giảng viên có cách thiết kế giáo án tốt thì vẫn còn một số giáo án khi trình chiếu không mang lại hiệu quả mong muốn. Đó là vì hiệu ứng màu sắc, hình ảnh, cỡ chữ, phông nền... không tương thích, thậm chí trong một slide có quá nhiều chữ làm cho sinh viên chỉ chú tâm đọc chữ mà không còn nghe giảng viên nói gì. Hoặc khi có giáo án trình chiếu thì chỉ sử dụng một cách giảng là thuyết trình bảng chiếu mà không áp dụng nhiều phương pháp khác, tất nhiên lúc đó kết quả không cao.

Từ sự nhìn nhận như trên, tôi xin nêu ra một số việc cần làm nhằm nâng cao hiệu quả dạy học thông qua giáo án điện tử.

Một là, cần đưa tiêu chí giáo án điện tử vào đánh giá giảng viên . Tức là việc bố trí giảng viên lên lớp, ngoài các yêu cầu cơ bản khác thì phải yêu cầu có sử dụng giáo án điện tử. Thủ trưởng các khoa, bộ môn khi bố trí giảng viên cần yêu cầu xem đã có giáo án điện tử hay chưa? Từ đó bố trí phù hợp. Cần xác định tất cả các buổi giảng phải có giáo án điện tử.

Hai là, đảm bảo các yêu cầu cơ bản phải có của một giáo án điện tử . Tất nhiên không có một chuẩn cụ thể cho tất cả các giáo án vì nó phụ thuộc vào đặc thù của nội dung cần trình bày, vào đặc điểm lớp học... nhưng nhìn chung có một số yêu cầu cơ bản mà bất kỳ giảng viên nào khi xây dựng giáo án điện tử cũng phải chú ý đến. Đó là: Khi xây dựng giáo án điện tử giảng viên cần căn cứ vào số lượng sinh viên để tạo font chữ phù hợp, không đưa toàn bộ nội dung cần trình bày lên màn chiếu, không tạo hiệu ứng lòe loẹt, nhấp nháy liên tục làm cho người đọc mỏi mắt và khó chịu và cuối cùng phải xác định xây dựng giáo điện tử để giảng viên dạy học chứ không phải để cho sinh viên đọc giáo án khi trình chiếu, còn giảng viên chỉ là kỹ thuật viên bấm máy.

Ba là, coi trọng khâu chuẩn bị. Giảng viên có bài giảng cần tìm hiểu tình hình lớp học qua phòng Quản lý học viên, từ đó điều chỉnh giáo án cho phù hợp. Khi lên lớp giảng nên đi sớm 15 phút chuẩn bị các dụng cụ, máy móc rồi đúng giờ là bắt đầu giảng, tránh tình trạng cứ bắt đầu buổi học mới vào lớp rồi loay hoay chỉnh máy có khi mất cả 30 phút sau đó mới dạy sẽ tạo ấn tượng không tốt cho người nghe. Nếu có thể trước ngày giảng phôtô phần trình chiếu (đối với các bài không thuộc nghiệp vụ) giao cho lớp in sao phát cho từng sinh viên để thuận lợi trong quá trình nghe giảng viên trình bày. Bài giảng dù ngắn hay dài cũng đều phải có phần tổng quan trước khi đi vào nội dung cụ thể và tránh lạm dụng kỹ thuật tin học khi trình chiếu.

Bốn là, cần thu nhận thông tin phản hồi . Mỗi bài giảng dù được thể hiện tốt đến đâu cũng cần có sự tiếp thu ý kiến phản hồi để ngày càng hoàn thiện hơn. Do vậy sau khi dạy, cần trao đổi với giảng viên trong khoa, lấy ý kiến sinh viên để điều chỉnh phù hợp hơn.

Trên đây là một số ý kiến về tổ chức giảng dạy bằng giáo án điện tử, xin nêu ra để các đồng chí quan tâm nghiên cứu trao đổi./.

                                                                        Nguyễn Văn Chánh

                                                                    GV. Khoa NV CSPCTPKT